Otizm Değerlendirmesi Sürecinde Neler Olur?

Otizm değerlendirmesi (tanı süreci), sizin veya çocuğunuzun otizmli olup olmadığınızı anlamak için tasarlanmış kapsamlı bir görüşme ve gözlem sürecidir. Bu süreç, ihtiyaç duyulan desteğe erişim için ilk adımdır.

🧭 Otizm Değerlendirmesi Nasıl Alınır?

Değerlendirme sürecini başlatmak için genellikle bir yönlendirmeye (sevke) ihtiyacınız vardır. Bu yönlendirmeyi aile hekiminizden, çocuk doktorunuzdan veya çocuğunuzun okulundaki Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık (PDR) servisinden alabilirsiniz.

Değerlendirme için randevu almanın (özellikle kamu hastanelerinde) birkaç ay sürebileceğini unutmayın.

⏳ Değerlendirmeyi Beklerken Neler Yapabilirsiniz?

Siz veya çocuğunuzun okulda, evde veya işte desteğe ihtiyacı olduğunu düşünüyorsanız, resmi değerlendirmeyi beklemeden de yardım almaya başlayabilirsiniz.

Yapabilecekleriniz:

• Doktorunuzdan veya değerlendirme ekibinden size destek grupları önermelerini isteyin.
• Doktorunuzdan çocuğunuzu konuşma ve dil terapisi için yönlendirmesini talep edin.
• Çocuğunuzun okulundaki öğretmenler veya Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık (PDR) servisi ile konuşarak olası destekler hakkında bilgi alın.
• Eğer üniversite veya yüksekokul öğrencisiyseniz, öğrenci destek hizmetleri veya engelli öğrenci birimi ile iletişime geçin.
• İş yerindeyseniz, yöneticinizle veya insan kaynakları (İK) departmanıyla konuşun.
• Ne tür destekler alabileceğinizi görmek için bağlı olduğunuz belediye veya Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı il müdürlüğü gibi sosyal hizmet birimlerinden bir ihtiyaç değerlendirmesi talep edin.

📋 Otizm Değerlendirmesi Sırasında Neler Olur?

Değerlendirme süreci, genellikle farklı uzmanlardan (psikiyatrist, psikolog, pedagog vb.) oluşan bir ekiple yapacağınız bir veya daha fazla randevudan oluşur.

🧒 Çocuklar İçin Değerlendirme

Değerlendirme ekibi şunları yapabilir:

• Size çocuğunuzun gelişimi hakkında, örneğin ne zaman konuşmaya başladığı gibi detaylı sorular sormak.
• Sizinle ve çocuğunuzla nasıl etkileşim kurduğunuzu ve çocuğunuzun nasıl oyun oynadığını gözlemlemek.
• Çocuğunuzun doktorundan, kreşinden veya okulundan gönderilen (eğer varsa) raporları okumak.
• Çocuğun tıbbi geçmişini sormak ve genel bir fiziksel muayene yapmak.

Ekibin bir üyesi, çocuğunuzu doğal ortamında (sınıfta ve teneffüste) gözlemlemek için okulunu da ziyaret edebilir.

🧑 Yetişkinler İçin Değerlendirme

Değerlendirme ekibi şunları yapabilir:

• Kendiniz ve yaşadığınız zorluklar hakkında detaylı bir anket (soru formu) doldurmanızı istemek.
• Çocukluğunuz hakkında bilgi almak için sizi çocukken tanıyan biriyle (örneğin ebeveyniniz, kardeşiniz veya eski bir öğretmeninizle) konuşmak.
• Aile hekiminizden gelen, sahip olabileceğiniz diğer sağlık sorunlarıyla ilgili (varsa) raporları okumak.

📜 Sonucu Öğrenme

Değerlendirme tamamlandığında, ekibin bulgularını özetleyen resmi bir rapor alacaksınız. Bu rapor size yüz yüze verilebilir veya adresinize gönderilebilir.

Rapor genellikle şunları içerir:

• Sizin veya çocuğunuzun otizmli olup olmadığı (Raporda, “otizm spektrum tanısı kriterlerini karşılıyor” gibi resmi bir ifade yer alabilir).
• Sizin veya çocuğunuzun hangi konularda yardıma ihtiyaç duyabileceği (Örneğin; sosyal etkileşim, iletişim, belirli davranışlar veya ışık, renk ve seslere karşı duyarlılık).
• Sizin veya çocuğunuzun nelerde iyi olduğu (güçlü yönleriniz).

Bazen bu raporlar, sağlık profesyonelleri tarafından kullanılan teknik terimlerle dolu olduğu için anlaşılması zor olabilir. Raporu anlamakta zorlanırsanız, değerlendirme ekibinden size açıklamalarını istemekten çekinmeyin.

Ayrıca, raporu detaylıca konuşmak ve sorularınızı sormak için değerlendirme ekibinden biriyle birkaç hafta veya ay sonra bir takip randevusu ayarlanmalıdır.

Otizm yaşam boyu süren bir durumdur, bu nedenle bu rapor çocuğunuzun tüm eğitim hayatı boyunca ve yetişkinlikte de kullanılacaktır.

❌ Sonuca Katılmıyorsanız Ne Yapmalısınız?

Raporu aldığınızda, aşağıdaki gibi beklemediğiniz sonuçlarla karşılaşabilirsiniz:

• Size veya çocuğunuza otizmli olmadığınız söylenebilir.
• Belirtiler henüz net olmadığı için, değerlendirmenin çocuğunuz biraz daha büyüdüğünde tekrarlanması istenebilir.
• Katılmadığınız farklı bir tanı (örneğin “öğrenme güçlüğü” veya “dikkat eksikliği”) konulabilir.

Böyle bir durumda:

1. Ekibe neden bu sonuca vardıklarını sorun.
2. Değerlendirme ekibinden, farklı bir ekipten ikinci bir görüş alınmasını ayarlamalarını isteyebilirsiniz.
3. Eğer hala aynı fikirde değilseniz, sizi ikinci bir görüş için başka bir uzmana veya kuruma (farklı bir hastane veya üniversite) yönlendirmesi için doktorunuza başvurabilirsiniz.
4. Alternatif olarak, kamu (devlet) dışında çalışan özel bir uzmandan ücretli olarak yeni bir değerlendirme almayı tercih edebilirsiniz.

Unutmayın ki, alacağınız ikinci görüşün de ilk raporla aynı sonucu vermesi bir olasılıktır.

...

Yasal Uyarı ve Sorumluluk Reddi: Bu blogda yer alan tüm içerikler yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır ve yayınlandığı tarihteki mevcut bilimsel verilere dayanarak hazırlanmıştır. Söz konusu bilgiler, profesyonel tıbbi tavsiye, teşhis veya tedavi yerine geçmez. Sağlığınızla ilgili herhangi bir soru, endişe veya ihtiyaç durumunda, lütfen bir doktora ya da yetkin bir sağlık kuruluşuna başvurunuz. Bu blogda sunulan bilgilerin kullanımı tamamen okuyucunun sorumluluğundadır. Blog sahibi, yazarlar veya bağlı kuruluşlar, bu içeriklerin doğruluğu, güncelliği veya eksiksizliği konusunda herhangi bir garanti vermez ve bu bilgilerin kullanımından kaynaklanabilecek doğrudan veya dolaylı herhangi bir zarar veya kayıptan sorumlu tutulamaz. Sağlık durumunuza ilişkin kararlar almadan önce, mutlaka bir sağlık uzmanına danışmanız gerektiğini unutmayınız. Bu blog, tıbbi bir hizmet sunmamakta olup yalnızca bilgilendirme amacı taşımaktadır.