Zirkonyum Kaplama Nedir ve Nasıl Yapılır?

Zirkonyum kaplama, dişin görünen yüzeyini yüksek dayanımlı seramik bir yapı ile örterek hem estetik hem de fonksiyonel ihtiyacı karşılamayı hedefleyen bir restorasyon yaklaşımıdır. Zirkonyum temelli seramikler, dayanıklılık ve biyouyumluluk gibi özellikleri nedeniyle modern diş hekimliğinde sık tercih edilir. [1]

Bu yazıda zirkonyum kaplama konusunu ‘ne olduğu’ seviyesinden alıp ‘nasıl planlandığı, nasıl uygulandığı ve nasıl uzun ömürlü tutulduğu’ düzeyine kadar net şekilde anlatıyorum. Hangi durumlarda mantıklı bir seçenek olabileceğini, hangi durumlarda daha temkinli yaklaşmak gerektiğini ve işlem sonrası bakımın neden kritik olduğunu adım adım göreceksiniz.

Anlatılanlar genel bilgilendirme amaçlıdır; her ağız yapısı, kapanış ilişkisi ve alışkanlık farklıdır. Bu yüzden nihai karar, muayene bulguları ve hekim planlamasıyla verilir.

Zirkonyum Kaplama Nedir?

Zirkonyum kaplama denildiğinde genellikle ‘zirkonya (zirkonyum dioksit) esaslı seramikten üretilen kron’ anlaşılır. Bu yapı metal içermez; ışık geçirgenliği ve renk uyumu sayesinde doğal diş görünümüne yaklaşmayı hedefler. [1]

Zirkonya seramikler, kristal yapısı ve güçlendirilme yöntemleri sayesinde klasik bazı seramiklere göre daha yüksek kırılma tokluğu sunar. Bu da özellikle çiğneme kuvvetlerinin yoğun olduğu bölgelerde tercih edilme gerekçelerinden biridir. [1]

Zirkonya Seramik Nasıl Bir Malzemedir?

Zirkonya; saf halde metal gibi düşünülse de diş hekimliğinde kullanılan formu oksijenle birleşmiş seramik bir yapıdır. Yani ağızda ‘metal tat’ veya metalin diş eti kenarında koyu gölge oluşturması gibi durumlar, malzemenin doğası gereği beklenmez. [1]

Güncel zirkonya sınıflandırmalarında farklı saydamlık ve dayanım dengesi sunan materyal grupları bulunur. Bu çeşitlilik, aynı malzemenin hem arka dişlerde dayanım odaklı hem de ön dişlerde estetik odaklı kullanılmasını mümkün kılar. [2]

Metal Destekli Kaplamalara Göre Temel Fark

Metal destekli kaplamalarda altta metal bir altyapı, üstte estetik seramik tabaka bulunur. Zirkonyum kaplama ise metal altyapı kullanmadan seramik temelli bir gövde ile üretilebilir. Bu fark, özellikle ışık geçirgenliği ve diş eti kenarında renk yansıması gibi estetik detaylarda belirginleşir. [1]

Zirkonyum Kaplamanın Öne Çıkan Özellikleri

Zirkonyum kaplamayı öne çıkaran noktalar genellikle dayanım, biyouyumluluk, estetik ve yüzey özellikleri etrafında toplanır. Ancak her avantajın yanında dikkat edilmesi gereken bir teknik şart da bulunur: doğru preparasyon, doğru uyum ve doğru yapıştırma protokolü. [6]

• Metal içermeyen, seramik temelli bir restorasyon olması.
• Yüksek dayanım ve kırılmaya karşı direnç sunması. [1]
• Farklı saydamlık seçenekleriyle doğal dişe yakın görünüm hedeflenebilmesi. [2]
• Yüzey bitimi uygun yapıldığında karşıt dişte aşınma riskinin yönetilebilir olması. [11]
• Kenar uyumu ve oturuş kalitesi iyi planlandığında diş eti hattında daha dengeli bir görünüm sağlanabilmesi. [10]

Bu maddeler ‘herkeste aynı sonuç’ anlamına gelmez. Zirkonyum kaplama başarısı, ağız hijyeni, kapanış düzeni, diş sıkma alışkanlığı ve hekim-laboratuvar iş birliği gibi birçok değişkene bağlıdır. [16]

Zirkonyum Kaplama Hangi Durumlarda Tercih Edilir?

Zirkonyum kaplama genellikle dişin yapısının zayıfladığı ve yalnızca dolgu ile yeterli destek sağlanamadığı durumlarda gündeme gelir. Amaç, dişi dıştan sararak çiğneme kuvvetlerini daha dengeli dağıtmak ve aynı zamanda estetiği iyileştirmektir.

Sık Görülen Uygulama Nedenleri

• Büyük dolgulu dişlerde çatlak riskini azaltacak şekilde dişi saran restorasyon ihtiyacı.
• Diş kırığı veya ciddi madde kaybı sonrası kuron gereksinimi.
• Renklenme veya form bozukluğu nedeniyle estetik düzeltme ihtiyacı.
• Kanal tedavisi görmüş dişlerde koruyucu kaplama gereksinimi.
• İmplant üstü restorasyonlarda estetik ve dayanım dengesini hedefleyen seçenek arayışı. [5]

Hangi endikasyonda hangi seramik tipinin seçileceği, dişin konumuna ve ısırma kuvvetlerine göre değişir. Örneğin arka bölgede dayanım öne çıkarken ön bölgede saydamlık ve renk geçişi daha kritik hale gelir. [2]

Kimler İçin Uygun Olmayabilir?

Zirkonyum kaplama her vakada ilk seçenek değildir. Önce altta yatan sorunların çözülmesi gerekir. Örneğin aktif diş eti hastalığı, kontrolsüz çürükler veya kapanışta ciddi bozukluklar varsa kaplama kararı aceleye getirilmez.

Dikkat Gerektiren Durumlar

• İleri düzey diş sıkma veya gıcırdatma alışkanlığı (bruksizm). [20]
• Diş eti çekilmesi ve kök yüzeyi açığa çıkması gibi durumlarda kenar çizgisinin yönetiminin zorlaşması. [10]
• Yetersiz diş dokusu: Kaplamanın tutunması için yeterli preparasyon yüzeyi oluşturulamaması.
• Kapanış bozuklukları: Dişlerin birbirine hatalı temas ettiği durumlarda kaplama üzerinde aşırı stres birikmesi. [12]

Bruksizm söz konusuysa, malzeme seçimi kadar okluzal tasarım ve gerekirse koruyucu gece plağı gibi önlemler önem kazanır. Bu yaklaşım, restorasyonun kırılma veya yüzey hasarı riskini azaltmaya yardımcı olabilir. [20]

Zirkonyum Kaplama Çeşitleri

Zirkonya restorasyonlar tek bir tip değildir. Kullanılan malzemenin saydamlığı, üretim yöntemi ve üst yüzeyin katmanlı olup olmaması, klinik davranışı etkiler. En pratik ayrım ‘monolitik’ ve ‘katmanlı’ yaklaşımdır. [2]

Monolitik Zirkonyum

Monolitik zirkonyum, tek parça zirkonya bloğundan üretilen kaplamadır. Üstte ayrı bir porselen tabaka olmadığı için ‘yüzeyden parça kopması’ olarak bilinen chipping riski genellikle daha düşüktür. [3]

Bu nedenle çiğneme kuvvetlerinin yoğun olduğu arka dişlerde veya diş sıkma eğilimi olan kişilerde, monolitik seçenek daha sık gündeme gelir. Yine de estetik ihtiyaç ve diş rengi, malzeme sınıfı seçimini etkiler. [2]

Katmanlı (Veneerlenmiş) Zirkonyum

Katmanlı sistemde zirkonya altyapının üzerine estetik seramik tabaka eklenir. Bu, özellikle ön dişlerde daha doğal ışık geçişi ve renk derinliği sağlayabilir. Ancak katmanlı yapılarda chipping oranlarının monolitik yapılara göre daha yüksek raporlandığı çalışmalar vardır. [3]

İmplant Üstü Zirkonyum

Zirkonya; implant üstü tek kronlarda ve bazı sabit protez tasarımlarında da kullanılabilir. Literatürde implant üstü zirkonya kronların 5 yıllık sağkalım oranları yüksek bulunmuş, ancak uzun dönem verilerin materyal ve tasarıma göre değişebileceği vurgulanmıştır. [5]

Zirkonyum Kaplama Nasıl Yapılır?

Zirkonyum kaplama uygulaması, birkaç kritik aşamadan oluşur. Burada amaç sadece kaplamayı yapıştırmak değil; diş eti sağlığını, kapanış dengesini ve restorasyon uyumunu birlikte yönetmektir. Aşamaları net görmek, süreci daha anlaşılır kılar.

Adım Adım Uygulama Süreci

1. Muayene ve planlama: Çürük, çatlak, diş eti sağlığı ve kapanış temasları değerlendirilir.
2. Gerekli ön tedaviler: Çürük temizliği, diş eti tedavisi veya kanal tedavisi gibi işlemler tamamlanır.
3. Diş hazırlığı (preparasyon): Kaplamaya yer açacak şekilde diş yüzeyi kontrollü olarak şekillendirilir. [17]
4. Ölçü alma: Geleneksel ölçü veya dijital tarama ile dişin ve çevre dokuların ölçüsü kaydedilir.
5. Geçici kaplama: Kesilen dişin hassasiyetini ve estetik kaygıyı yönetmek için geçici restorasyon yapılır.
6. Laboratuvar üretimi: Dijital tasarım ve üretim adımlarıyla zirkonya restorasyon hazırlanır.
7. Prova ve kontrol: Kenar uyumu, temas noktaları ve kapanış ayarı kontrol edilir. [10]
8. Yüzey işlemleri: Yapıştırma stratejisine göre yüzey pürüzlendirme ve kimyasal hazırlık yapılır. [6]
9. Yapıştırma: Seçilen siman/adeziv protokol ile kaplama dişe sabitlenir. [6]
10. Son kontrol ve bakım planı: Isırma dengesi doğrulanır, temizlik ve kontrol aralığı planlanır. [16]

Buradaki adımların çoğu ‘görünmeyen’ ama sonucu belirleyen detaylardır. Özellikle kenar uyumu ve temas noktaları iyi değilse, kaplama doğru malzemeden yapılmış olsa bile uzun vadede sorun çıkarabilir. [10]

Diş Kesimi ve Kaplama Kalınlığı Neden Önemli?

Kaplamanın dayanımı yalnızca malzemeye bağlı değildir; yeterli kalınlıkta ve doğru formda tasarlanması gerekir. Diş hazırlığı sırasında çok az yer açılırsa kaplama kırılma riskine girer; çok fazla yer açılırsa gereksiz diş dokusu kaybı oluşabilir. [17]

All-seramik kron hazırlıkları için yapılan değerlendirmelerde arka bölge için okluzal azaltmanın genellikle 1.5-2.0 mm aralığında, bitim çizgisi ve aksiyel azaltmanın ise vakaya göre değişen değerlerde planlandığı bildirilmektedir. Bu değerler kullanılan seramik tipine ve okluzal kuvvetlere göre ayarlanır. [17]

Monolitik zirkonya kronların taşıma kapasitesi ve makul kalınlığı üzerine yapılan çalışmalarda, yaklaşık 1.0 mm civarı kalınlığın yük taşıma açısından anlamlı olabildiği gösterilmiştir. Yine de klinikte güvenli tasarım, dişin konumu ve kapanış ilişkisiyle birlikte ele alınır. [18]

Uyum ve Kenar Adaptasyonu: Başarıyı Belirleyen Gizli Faktör

Zirkonyum kaplamanın ‘oturuşu’ iyi değilse, yani kaplama dişe tam uyum sağlamıyorsa, kenar bölgesinde birikim ve irritasyon riski artar. Bu da zaman içinde diş eti sorunlarına ve sekonder çürüğe zemin hazırlayabilir. [10]

Diş destekli zirkonya tek kronların uyumunu etkileyen faktörleri inceleyen sistematik derlemeler; üretim yöntemi, sinterleme adımları ve ölçü kalitesinin adaptasyonu belirgin şekilde etkileyebileceğini raporlar. Bu nedenle ‘iyi ölçü ve iyi prova’ aşaması gereksiz bir detay değil, sürecin omurgasıdır. [10]

Yapıştırma ve Tutuculuk: Zirkonyada Neden Farklı Yaklaşım Gerekir?

Zirkonya, cam-seramikler gibi asitle pürüzlendirilebilen bir malzeme değildir. Bu nedenle yapıştırmada çoğu zaman mekanik pürüzlendirme ve uygun kimyasal bağlayıcıların birlikte kullanılması gündeme gelir. [6]

Zirkonyaya adezyonu inceleyen sistematik derlemeler, mekanik ve kimyasal ön işlemlerin bir arada uygulanmasının tutuculuğu artırabildiğini ve yaşlandırma (su bekletme, termal döngü) sonrasında bağ dayanımının düşebileceğini vurgular. [6]

10-MDP gibi fosfat monomerlerinin zirkonya yüzeyiyle kimyasal etkileşime girebildiği, hem temel mekanizma çalışmalarında hem de klinik/deneysel derlemelerde desteklenmiştir. Bu nedenle uygun protokolle yapıştırma, uzun vadeli stabilite açısından kritik kabul edilir. [8] [7]

Evrensel adezivler ve fosfat içerikli primerlerin zirkonyaya bağlanma performansını değerlendiren meta-analizlerde, farklı ürün sınıflarının belirli koşullarda benzer bağ dayanımları gösterebildiği raporlanmıştır. Buradaki ana mesaj, ‘rastgele ürün’ değil, ‘protokole sadakat’tir. [9]

Karşıt Diş Aşınması: Zirkonyum Dişe Zarar Verir mi?

Zirkonyanın sert bir seramik olması, doğal olarak ‘karşıt dişi aşındırır mı’ sorusunu doğurur. Burada belirleyici unsur çoğu zaman malzemenin sertliğinden çok yüzey bitimidir: iyi polisaj yapılmış bir yüzey ile pürüzlü bir yüzeyin karşıt dişe etkisi aynı değildir. [11]

Rastgele kontrollü klinik bir çalışmada, iyi polisajlanmış monolitik zirkonyanın karşıt mine üzerinde hızlanmış aşınma oluşturmadığı ve bazı geleneksel seçeneklerle benzer aşınma profili gösterdiği raporlanmıştır. [11]

Bu bulgu, zirkonyum kaplama yaptıran kişide ‘hiç aşınma olmaz’ anlamına gelmez. Doğal dişler zaten yıllar içinde aşınır. Buradaki önemli nokta, yüzey bitiminin ve kapanış ayarının doğru yapılmasıdır. [11]

Zirkonyum Kaplamanın Dayanıklılığı ve Ömrü

Kaplamanın ömrünü konuşurken iki kavramı ayırmak gerekir: ‘sağkalım’ (kaplamanın ağızda kalması) ve ‘komplikasyonsuz kullanım’ (kırık, düşme, kenar sorunu gibi ek problem olmadan devam etmesi). Bu ayrım, klinik araştırmalarda da vurgulanır. [3]

Tek kronların klinik performansını değerlendiren sistematik derleme ve meta-analizlerde, 5 yıllık sağkalım oranlarının genellikle yüksek aralıkta raporlandığı görülür. Örneğin bir meta-analizde monolitik ve veneerlenmiş zirkonya kronlar için 5 yıllık sağkalım oranları yaklaşık %97 civarında bildirilmiştir. [3]

Beş yıllık takipli prospektif bir çalışmada monolitik zirkonya kronlar için sağkalım oranı %98 olarak raporlanmıştır. Bununla birlikte küçük komplikasyonların (örneğin hafif yüzey pürüzü veya minör düzeltme ihtiyacı) görülebileceği de not edilir. [4]

Monolitik ve kısmi veneerli zirkonya kronları 5 yıl izleyen bir çalışmada, ‘komplikasyonsuz kullanım’ oranlarının tasarım ve kullanım koşullarına göre farklılaşabildiği gösterilmiştir. Bu durum, tek bir sayı yerine ‘doğru vakada doğru tasarım’ yaklaşımını daha değerli kılar. [12]

Ömrü Kısaltabilen En Yaygın Nedenler

• Diş sıkma ve gıcırdatma nedeniyle tekrarlayan yüksek kuvvetler. [20]
• Düzenli ağız bakımı yapılmaması ve kenar bölgesinde plak birikimi. [13] [14]
• Kapanış ayarlarının iyi yapılmaması ve tek noktaya aşırı yük binmesi. [12]
• Çok sert kabuklu gıdaları alışkanlıkla dişle kırma gibi travmatik kullanım.
• Diş eti çekilmesi sonrası kenar çizgisinin açığa çıkması ve hassasiyetin artması. [10]

Zirkonyum Kaplama Renk Seçimi ve Doğallık

Renk seçimi yalnızca ‘beyaz ton’ seçmek değildir. Dişin doğal görüntüsünü oluşturan şey; saydamlık, ışık yansıtma, yüzey dokusu ve komşu dişlerle uyum gibi birçok detayın toplamıdır. [2]

Ön dişlerde renk derinliği daha görünür olduğu için, daha yüksek saydamlık sunan zirkonya sınıfları veya katmanlı yaklaşımlar gündeme gelebilir. Arka dişlerde ise estetik ihtiyaç genellikle ‘doğal görünüm’ sınırında kalır ve dayanım odaklı seçimler öne çıkar. [2]

Renk seçimi yapılırken aydınlatma koşulları ve çevre dişlerin rengi dikkate alınır. Ayrıca kaplamanın yüzey parlaklığı da görünümü etkiler; fazla parlak yüzey yapay, çok mat yüzey ise cansız durabilir.

Zirkonyum Kaplama ile Diğer Kron Seçenekleri Arasındaki Farklar

Kaplama seçimi ‘en iyisi hangisi’ sorusundan çok ‘bu diş için en uygun denge hangisi’ sorusudur. Dayanım, estetik, kenar uyumu, karşıt diş aşınması ve yapıştırma stratejisi bir arada düşünülür. [3]

Kriter	Zirkonyum Kaplama	Metal Destekli Seramik	Cam-Seramik Türevi Seçenekler
Estetik	Yüksek (malzeme sınıfına göre değişir).	Orta-yüksek (metal gölge riski olabilir).	Çok yüksek (özellikle ön bölge).
Dayanım	Yüksek.	Yüksek.	Orta-yüksek (vaka seçimi önemli).
Chipping riski	Monolitikte daha düşük, katmanlıda daha yüksek olabilir.	Üst seramik tabakada görülebilir.	Tasarıma bağlı.
Metal alerjisi	Metal içermez.	Metal içerir.	Metal içermez.
Karşıt diş aşınması	Yüzey polisajı ve kapanış ayarı kritik.	Genellikle dengeli.	Malzeme ve yüzey bitimine bağlı.

Bu tablo genel bir çerçeve sunar. Klinik araştırmalar, monolitik ve katmanlı seramiklerin komplikasyon profillerinin farklı olabildiğini ve malzeme seçiminin kişiselleştirilmesi gerektiğini gösterir. [3]

İşlem Sonrası Bakım: Zirkonyum Kaplama Nasıl Temizlenir?

Zirkonyum kaplama, ‘kendi kendine sorunsuz kalan’ bir çözüm değildir. Kaplama yüzeyi pürüzsüz olsa bile kenar çizgisinde plak birikimi olabilir. Bu nedenle ağız bakım rutini, kaplamanın ömrünü doğrudan etkiler. [13] [14]

Günlük Bakım İçin Net Kurallar

• Dişlerinizi günde 2 kez, florürlü macunla yaklaşık 2 dakika fırçalayın. [13] [14]
• Diş aralarını her gün temizleyin (diş ipi veya arayüz fırçası gibi). [13]
• Şekerli atıştırmalıkları ve şekerli içecekleri sınırlayın; serbest şeker alımını toplam enerjinin %10’unun altına indirmeyi hedefleyin. [15]
• Gece yatmadan önce fırçalama rutininizi atlamayın; gece tükürük akışı azalacağı için plak etkisi artabilir. [14]
• Diş hekiminizin belirlediği kontrol aralığını aksatmayın; yetişkinlerde kontrol aralığı bireysel riske göre 3-24 ay arasında planlanabilir. [16]

Bu adımların her biri basit görünür, ancak bilimsel olarak çürük ve diş eti hastalığı riskini azaltan temel davranışlardır. Kaplama yaptırmış olsanız bile çürük, kaplamanın kenarından başlayabilir; bu yüzden bakım ‘opsiyonel’ değildir. [13] [14]

Diş Sıkma Varsa Ne Yapılmalı?

Diş sıkma ve gıcırdatma, restorasyonlar üzerinde tekrarlayan yüksek stres oluşturabilir. Bu durum, özellikle estetik seramik tabakası bulunan restorasyonlarda yüzey hasarı ve kırık riskini artırabilir. [20]

Uyku bruksizmi ile seramik restorasyon başarısızlığı ilişkisinin kanıt düzeyi farklı çalışmalar arasında değişkenlik gösterebilir. Buna rağmen klinik yaklaşımda, bruksizmi olan kişilerde okluzal tasarımın titiz yapılması ve koruyucu önlemlerin değerlendirilmesi yaygın bir pratiktir. [21]

Pratik Önlemler

• Kapanış kontrolü: Kaplamanın tek noktaya aşırı temas etmemesi sağlanır.
• Gerekirse koruyucu gece plağı: Hekimin uygun görmesi halinde restorasyonu korumaya yardımcı olabilir.
• Stres ve kas alışkanlıkları: Gün içinde dişleri sıkma eğilimini fark edip azaltmaya çalışmak.

Zirkonyum Kaplama Kararı İçin Kontrol Listesi

Zirkonyum kaplama genellikle estetik ve fonksiyon hedefini aynı anda karşılamak için seçilir. Yine de doğru sonuç, malzemenin kendisinden çok planlamanın kalitesine bağlıdır. Karar vermeden önce aşağıdaki kontrol listesini kullanmak, hem hekiminizle iletişimi kolaylaştırır hem de gereksiz riskleri azaltır. [2]

Aşağıdaki maddeler tek tek kısa görünür; ama her biri tedavinin kalıcılığını etkileyen somut bir başlığa karşılık gelir. Özellikle preparasyon kalınlığı, uyum ve yapıştırma protokolü gibi teknik ayrıntılar göz ardı edildiğinde, en iyi malzeme bile beklenen performansı göstermez. [10] [17]

• Dişin mevcut sorunları (çürük, çatlak, dolgu sınırları) netleştirildi mi?
• Diş eti sağlığı değerlendirildi mi; gerekiyorsa önce diş eti tedavisi planlandı mı?
• Kapanış analizi yapıldı mı; diş sıkma/gıcırdatma belirtisi varsa bu durum not edildi mi? [20]
• Planlanan zirkonya tipi belirlendi mi: monolitik mi, katmanlı mı ve neden? [2]
• Dişte yeterli yer açılacak mı; önerilen preparasyon ölçüleri hedefleniyor mu? [17] [18]
• Ölçü ve uyum kontrolü hangi aşamalarda yapılacak; kenar adaptasyonu nasıl doğrulanacak? [10]
• Yapıştırma planı net mi; zirkonyaya uygun yüzey işlemi ve bağlanma stratejisi uygulanacak mı? [6] [7]
• Renk seçimi için aydınlatma ve çevre diş rengi birlikte değerlendirildi mi?
• Evde bakım rutini ve kontrol aralığı yazılı olarak konuşuldu mu? [13] [16]
• Diş sıkma varsa koruyucu önlemler (ör. gece plağı) seçenek olarak ele alındı mı? [20]

Bu kontrol listesi, ‘tek bir doğru’ iddiası taşımaz. Amacı, zirkonyum kaplama yaptırmadan önce doğru soruları sorup doğru cevapları almak ve beklentiyi gerçekçi bir zemine oturtmaktır.

Zirkonyum Kaplama Hakkında Merak Edilen Net Sorular

Zirkonyum Kaplamadan En İyi Sonucu Almak İçin Kısa Özet

• Doğru endikasyon: Dişin ihtiyacına uygun malzeme ve tasarım seçimi. [2]
• Doğru preparasyon: Yeterli kalınlık ve düzgün yüzey. [17]
• Doğru uyum: Kenar adaptasyonu ve temas noktalarının titiz kontrolü. [10]
• Doğru yapıştırma: Zirkonyaya uygun protokol. [6] [7]
• Doğru bakım: 2×2 dakika fırçalama, günlük ara yüz temizliği ve planlı kontroller. [13] [16]

Kaynaklar

• [1] Della Bona A. Zirconia as a Dental Biomaterial (2015). https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5455532/
• [2] Kongkiatkamon S, et al. Current classification of zirconia in dentistry: an updated review (2023). https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10351515/
• [3] Pjetursson BE. Systematic review and meta-analysis on clinical outcomes of crowns (monolithic vs veneered including zirconia) (2021). https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/clr.13863
• [4] Solá-Ruiz MF, et al. Monolithic zirconia crowns: clinical behavior and survival rate at 5-year follow-up (2021). https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33041280/
• [5] Pjetursson BE, et al. Systematic review of survival/complications of implant-supported crowns incl. zirconia (2018). https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30328190/
• [6] Comino-Garayoa R, et al. Adhesion to zirconia: systematic review of surface pretreatments (2021). https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34067501/
• [7] Su C, et al. 10-MDP in resin-to-zirconia bonding: systematic review and meta-analysis (2023). https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38061871/
• [8] Nagaoka N, et al. Chemical interaction mechanism of 10-MDP with zirconia (2017). https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5372092/
• [9] Lima RBW, et al. Bonding efficacy of universal resin adhesives to zirconia: systematic review and meta-analysis (2023). https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11734249/
• [10] Ahmed WM, et al. Fit of tooth-supported zirconia single crowns: systematic review (2020). https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1002/cre2.323
• [11] Esquivel-Upshaw JF, et al. Randomized clinical study of enamel antagonist wear against polished monolithic zirconia crowns (2017/2018). https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5828514/
• [12] Waldecker M, et al. Five-year clinical performance of monolithic and partially veneered zirconia single crowns (2022). https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34556602/
• [13] American Dental Association. Home Oral Care (updated). https://www.ada.org/resources/ada-library/oral-health-topics/home-care
• [14] NHS. How to keep your teeth clean (last reviewed 30 June 2025). https://www.nhs.uk/live-well/healthy-teeth-and-gums/how-to-keep-your-teeth-clean/
• [15] World Health Organization. Guideline: Sugars intake for adults and children (2015). https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK285525/
• [16] NICE. Dental checks: intervals between oral health reviews (CG19) recommendations (2004). https://www.nice.org.uk/guidance/cg19/chapter/Recommendations
• [17] Deranek K, et al. Tooth Preparation Assessment Criteria for All-Ceramic CAD/CAM Posterior Crowns (2025). https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39988901/
• [18] Sun T, et al. Load-bearing capacity and recommended thickness of monolithic zirconia crowns (2014). https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1751616114000861
• [19] Ionfrida JA, et al. Dental Implant Failure Risk in Patients with Bruxism (2024). https://www.mdpi.com/2304-6767/13/1/11
• [20] Al-Talib T, et al. Bruxism and restorations failure: review (2025). https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0300571225001824
• [21] Schmitter M, et al. Ceramic Crowns and Sleep Bruxism: clinical study (2022). https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9821737/

...

Yasal Uyarı ve Sorumluluk Reddi: Bu blogda yer alan tüm içerikler yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır ve yayınlandığı tarihteki mevcut bilimsel verilere dayanarak hazırlanmıştır. Söz konusu bilgiler, profesyonel tıbbi tavsiye, teşhis veya tedavi yerine geçmez. Sağlığınızla ilgili herhangi bir soru, endişe veya ihtiyaç durumunda, lütfen bir doktora ya da yetkin bir sağlık kuruluşuna başvurunuz. Bu blogda sunulan bilgilerin kullanımı tamamen okuyucunun sorumluluğundadır. Blog sahibi, yazarlar veya bağlı kuruluşlar, bu içeriklerin doğruluğu, güncelliği veya eksiksizliği konusunda herhangi bir garanti vermez ve bu bilgilerin kullanımından kaynaklanabilecek doğrudan veya dolaylı herhangi bir zarar veya kayıptan sorumlu tutulamaz. Sağlık durumunuza ilişkin kararlar almadan önce, mutlaka bir sağlık uzmanına danışmanız gerektiğini unutmayınız. Bu blog, tıbbi bir hizmet sunmamakta olup yalnızca bilgilendirme amacı taşımaktadır.