Evde Oral Rehidrasyon Sıvısı (ORS) Nasıl Hazırlanır? 8 Pratik Tarif

İshal, kusma, mide ağrısı veya ağır terleme durumlarında vücut sadece su kaybetmez; hayati öneme sahip tuz, şeker ve elektrolitleri (sodyum, klorür, potasyum) de kaybeder¹. Bu kaybı yerine koymak için hazırlanan karışımlara Oral Rehidrasyon Sıvısı (ORS) denir.

Bu rehberde, Alberta Sağlık Hizmetleri kaynaklı tarifleri, Türkiye’deki marketlerde bulabileceğiniz malzemelere uyarlayarak ve gramaj ölçülerini ekleyerek derledik.

Oral Rehidrasyon Sıvısı Hazırlamadan Önce Bilmeniz Gerekenler

Tariflerin içinde geçen bazı terimler kafanızı karıştırmasın, işte Türkçe karşılıkları:

• G2 ve Sporcu İçecekleri: Tariflerde geçen “G2”, Gatorade markasının az şekerli versiyonudur. Türkiye’de bulamazsanız dert etmeyin; normal Powerade veya Gatorade’i suyla seyrelterek kullanacağımız tarifi aşağıya ekledim².
• “No Salt” (Tuzsuz Tuz): Tariflerde opsiyonel olarak geçen bu ürün, eczanelerde “Diyet Tuzu” veya “Potasyum Klorür” olarak satılır. Elinizde yoksa bu malzemeyi atlayabilirsiniz.
• Saklama Kuralı: Hazırladığınız karışımları buzdolabında en fazla 24 saat saklayın. Oda sıcaklığında kalacaksa 12 saat içinde tüketin, artanı dökün.

1. Klasik Şeker ve Tuz Bazlı Tarif (Dünya Sağlık Örgütü Usulü)

En temel, en ucuz ve en etkili tariftir. Malzemeler her evde bulunur.

• Su: 4 su bardağı + 4 yemek kaşığı (yaklaşık 1 Litre + 60 mL)
• Tuz: Yarım çay kaşığı (3 gram)
• Şeker: 2 yemek kaşığı (30 gram)

İsteğe Bağlı: Tadı yumuşatmak için çok az miktarda kalorisiz aroma verici (veya birkaç damla limon) ekleyebilirsiniz.

2. Seyreltilmiş Sporcu İçeceği Tarifi (Gatorade/Powerade Varsa)

Normal sporcu içecekleri ishal için fazla şekerlidir, bu yüzden mutlaka suyla açılmalıdır.

• Sporcu İçeceği: 1.5 su bardağı (375 mL) – Gatorade® veya Powerade®
• Su: 2.5 su bardağı (625 mL)
• Tuz: Yarım çay kaşığı (3 gram)

3. Düşük Şekerli Sporcu İçeceği Tarifi (Sadece G2 ile)

Eğer markette “G2” veya şekersiz sporcu içeceği bulursanız su eklemeden sadece tuz eklemeniz yeterlidir.

• İçecek: 4 su bardağı (1 Litre) G2® (herhangi bir aroma)
• Tuz: Yarım çay kaşığı (3 gram)

4. Elma veya Üzüm Suyu Bazlı Tarif

Çocukların içmesi daha kolay olabilir.

• Meyve Suyu: 3/4 su bardağı (175 mL) elma, üzüm veya greyfurt suyu (%100 meyve suyu)
• Su: 3 ve çeyrek su bardağı (810 mL)
• Tuz: Yarım ile 3/4 çay kaşığı arası (3 ile 4.5 gram)

5. Portakal Suyu Bazlı Tarif

Portakal suyu potasyum içerdiği için iyi bir seçenektir.

• Su: 4 su bardağı (1 Litre)
• Portakal Suyu: 1 su bardağı (250 mL) – %100 meyve suyu
• Şeker: 2 yemek kaşığı + 2 tatlı kaşığı (40 gram)
• Karbonat: 3/4 çay kaşığı (4.5 gram) – Baking soda
• Tuz: Yarım çay kaşığı (3 gram)

6. Domates Suyu Bazlı Tarif

Tuzlu tatları sevenler için idealdir.

• Domates Suyu: 2.5 su bardağı (625 mL) – %100 meyve suyu
• Su: 1.5 su bardağı (310 mL)

7. Bulyon (Et/Tavuk Suyu Tableti) Bazlı Tarif

Sıcak içmek mideyi rahatlatabilir.

• Su: 4 su bardağı (1 Litre)
• Bulyon: 1 adet kuru bulyon küpü (tavuk, sığır veya sebze)
• Tuz: Çeyrek çay kaşığı (1.5 gram)
• Şeker: 2 yemek kaşığı (30 gram)

8. Hazır Sıvı Et Suyu Bazlı Tarif

Marketlerde karton kutu veya kavanozda satılan sıvı et/tavuk suları içindir.

• Et Suyu: 2 su bardağı (500 mL) sıvı et suyu (tavuk, sığır veya sebze)
• Su: 2 su bardağı (500 mL)
• Şeker: 2 yemek kaşığı (30 gram)

Miso Çorbası ve Patates Bazlı Alternatifler

Eğer elinizde malzeme varsa bu yöntemleri de deneyebilirsiniz:

• Patates Bazlı: 1 litre suya, 1 bardak ezilmiş haşlanmış patates, yarım çay kaşığı (3g) tuz ve varsa çeyrek çay kaşığı (1.5g) diyet tuzu (No Salt) eklenir.
• Miso Bazlı: 1 litre suya, 2 yemek kaşığı + 1 tatlı kaşığı (35g) miso macunu ve 1 yemek kaşığı (15g) şeker eklenir.

Önemli Uyarı: Ne Zaman Doktora Gidilmeli?

Bu tarifler evde destek amaçlıdır. Aşağıdaki durumlarda sağlık ekibinizle iletişime geçin:

• Kusma veya ishal 24 saatten uzun sürerse.
• Ostomi torbanızı (varsa) normalden çok daha sık boşaltmanız gerekiyorsa.
• Bu sıvılar hastalığın nedenini (virüs vb.) durdurmaz, sadece vücudun susuz kalmasını önler.

Sağlıklı günler dileriz!

Kaynaklar

• Oral Rehydration Solution Recipes

...

Yasal Uyarı ve Sorumluluk Reddi: Bu blogda yer alan tüm içerikler yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır ve yayınlandığı tarihteki mevcut bilimsel verilere dayanarak hazırlanmıştır. Söz konusu bilgiler, profesyonel tıbbi tavsiye, teşhis veya tedavi yerine geçmez. Sağlığınızla ilgili herhangi bir soru, endişe veya ihtiyaç durumunda, lütfen bir doktora ya da yetkin bir sağlık kuruluşuna başvurunuz. Bu blogda sunulan bilgilerin kullanımı tamamen okuyucunun sorumluluğundadır. Blog sahibi, yazarlar veya bağlı kuruluşlar, bu içeriklerin doğruluğu, güncelliği veya eksiksizliği konusunda herhangi bir garanti vermez ve bu bilgilerin kullanımından kaynaklanabilecek doğrudan veya dolaylı herhangi bir zarar veya kayıptan sorumlu tutulamaz. Sağlık durumunuza ilişkin kararlar almadan önce, mutlaka bir sağlık uzmanına danışmanız gerektiğini unutmayınız. Bu blog, tıbbi bir hizmet sunmamakta olup yalnızca bilgilendirme amacı taşımaktadır.