Tip 2 Diyabet Nedir?

Tip 2 diyabet, günümüzde en sık görülen diyabet türüdür ve kandaki şeker düzeyinin normalin üzerine çıkmasıyla ortaya çıkar. Vücudun temel enerji kaynağı olan şeker (glikoz), büyük ölçüde tükettiğimiz besinlerden elde edilir. Bu şekerin hücrelerin içine girerek enerjiye dönüşmesini sağlayan madde ise insülin hormonudur.

İnsülin, pankreas tarafından üretilir. Tip 2 diyabette vücut ya yeterince insülin üretemez ya da üretilen insülini etkili şekilde kullanamaz. Bunun sonucunda şeker kanda birikir, hücreler ise ihtiyaç duyduğu enerjiyi yeterince alamaz.

İyi haber şu: Tip 2 diyabet önlenebilir ya da geciktirilebilir bir hastalıktır. Doğru yaşam tarzı adımlarıyla risk ciddi ölçüde azaltılabilir.

Tip 2 Diyabet Kimlerde Daha Sık Görülür?

Tip 2 diyabet her yaşta ortaya çıkabilse de en sık orta yaş ve üzerindeki kişilerde görülür. Aşağıdaki durumlar riski artırır:

• 45 yaş ve üzeri olmak
• Ailede diyabet öyküsünün bulunması
• Fazla kilolu ya da obez olmak
• Hareketsiz bir yaşam tarzına sahip olmak
• Yüksek tansiyon veya kolesterol sorunları
• Daha önce prediyabet tanısı almış olmak
• Gebelik döneminde gebelik diyabeti yaşamış olmak

Türkiye’de özellikle bel çevresi yağlanması, düzensiz beslenme ve masa başı yaşam tarzı, tip 2 diyabetin yaygınlaşmasında önemli rol oynamaktadır.

Tip 2 Diyabetin Belirtileri Nelerdir?

Tip 2 diyabetin belirtileri genellikle yavaş gelişir ve yıllar içinde ortaya çıkar. Bu nedenle birçok kişi uzun süre fark etmeyebilir.

En sık görülen belirtiler şunlardır:

• Sık susama ve sık idrara çıkma
• Normalden fazla acıkma hissi
• Sürekli yorgunluk ve halsizlik
• Bulanık görme
• El ve ayaklarda uyuşma veya karıncalanma
• Geç iyileşen yaralar
• Nedensiz kilo kaybı

Bazı kişiler, diyabet tanısını ancak kalp hastalığı, görme sorunları veya sinir hasarı gibi komplikasyonlar ortaya çıktığında öğrenir.

Tip 2 Diyabet Neden Olur?

Tip 2 diyabet tek bir nedene bağlı değildir. Birden fazla faktör birlikte rol oynar:

• Fazla kilo ve obezite
• Fiziksel aktivite eksikliği
• İnsülin direnci
• Genetik yatkınlık

Özellikle karın bölgesinde biriken yağ dokusu, insülinin etkisini azaltarak diyabet gelişimini hızlandırabilir.

Tip 2 Diyabet Nasıl Teşhis Edilir?

Tip 2 diyabet tanısı, kan testleri ile konur. En sık kullanılan testler:

• Açlık kan şekeri ölçümü
• HbA1c (son 2–3 aylık ortalama kan şekeri)
• Oral glikoz tolerans testi

Bu testler sayesinde hem diyabet hem de diyabet öncesi dönem erken aşamada tespit edilebilir.

Tip 2 Diyabet Nasıl Yönetilir?

Tip 2 diyabet yönetimi, yalnızca kan şekerini düşürmekten ibaret değildir. Aynı zamanda:

• Kan şekeri
• Tansiyon
• Kolesterol düzeyleri

Kontrol altında tutulmalıdır.

Etkili bir diyabet yönetimi için:

• Dengeli ve planlı beslenme
• Fazla kilonun verilmesi
• Düzenli fiziksel aktivite
• Sigaranın bırakılması
• Doktorun verdiği ilaçların düzenli kullanımı

Büyük önem taşır.

Her birey için en uygun yaklaşım farklıdır. Bu nedenle kişiye özel bir diyabet bakım planı oluşturulması önerilir.

Tip 2 Diyabet Tedavisinde Hangi İlaçlar Kullanılır?

Bazı kişiler yaşam tarzı değişiklikleriyle kan şekerini kontrol altına alabilirken, bazıları için ilaç tedavisi gerekebilir.

Tedavide kullanılanlar:

• Ağızdan alınan diyabet ilaçları
• Cilt altına uygulanan enjeksiyonlar
• Gerekli durumlarda insülin

İnsülin kullanımı sadece ileri evrelerde değil; hamilelik, ameliyat veya hastane yatışı gibi özel durumlarda da geçici olarak gerekebilir.

Tip 2 Diyabet Hangi Sağlık Sorunlarına Yol Açabilir?

Diyabet iyi yönetilmezse zamanla birçok ciddi sağlık sorununa neden olabilir:

• Kalp ve damar hastalıkları
• İnme (felç)
• Sinir hasarı
• Böbrek hastalıkları
• Ayak yaraları ve enfeksiyonlar
• Görme kaybı
• Diş ve diş eti hastalıkları
• Cinsel ve idrar sorunları

Ayrıca tip 2 diyabetli kişilerde alkole bağlı olmayan yağlı karaciğer hastalığı, uyku apnesi, depresyon ve bazı kanser türleri daha sık görülebilir.

Tip 2 Diyabet Riskini Nasıl Azaltabilirsiniz?

Bilimsel çalışmalar, özellikle yaşam tarzı değişikliklerinin diyabet riskini ciddi ölçüde düşürdüğünü göstermektedir.

Uygulanabilecek temel adımlar:

• Vücut ağırlığınızın %5–7’sini vermek
• Haftada en az 5 gün, günde 30 dakika hareket etmek
• Daha küçük porsiyonlar tüketmek
• Yağ ve şeker oranı düşük besinleri tercih etmek
• Şekerli içecekler yerine su içmek

Bu alışkanlıklar sadece diyabet riskini azaltmakla kalmaz, genel sağlığı da güçlendirir. Diyabet Nedir?

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Kaynaklar

• https://www.niddk.nih.gov/health-information/diabetes/overview/what-is-diabetes/type-2-diabetes
• https://www.niddk.nih.gov/about-niddk/research-areas/diabetes/diabetes-prevention-program-dpp

Yasal Uyarı ve Sorumluluk Reddi: Bu blogda yer alan tüm içerikler yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır ve yayınlandığı tarihteki mevcut bilimsel verilere dayanarak hazırlanmıştır. Söz konusu bilgiler, profesyonel tıbbi tavsiye, teşhis veya tedavi yerine geçmez. Sağlığınızla ilgili herhangi bir soru, endişe veya ihtiyaç durumunda, lütfen bir doktora ya da yetkin bir sağlık kuruluşuna başvurunuz. Bu blogda sunulan bilgilerin kullanımı tamamen okuyucunun sorumluluğundadır. Blog sahibi, yazarlar veya bağlı kuruluşlar, bu içeriklerin doğruluğu, güncelliği veya eksiksizliği konusunda herhangi bir garanti vermez ve bu bilgilerin kullanımından kaynaklanabilecek doğrudan veya dolaylı herhangi bir zarar veya kayıptan sorumlu tutulamaz. Sağlık durumunuza ilişkin kararlar almadan önce, mutlaka bir sağlık uzmanına danışmanız gerektiğini unutmayınız. Bu blog, tıbbi bir hizmet sunmamakta olup yalnızca bilgilendirme amacı taşımaktadır.