Lohusalık humması, doğumdan sonraki günler ve haftalarda ortaya çıkan ateş, titreme, belirgin halsizlik, kötü kokulu lohusalık akıntısı veya karın-pelvik ağrı gibi bulgularla kendini gösterebilen, gecikmeden değerlendirilmesi gereken bir durum başlığıdır. [3]

Bu Yazıda Neler Var?

Halk arasında “albastı” denildiğinde bazen sadece korku, huzursuzluk ve kabuslarla giden bir tablo anlaşılır; ancak tıbbi açıdan lohusalık humması denince ilk akla gelen, doğum sonrası enfeksiyonlar ve bunların ağırlaşmasıyla gelişebilen sepsis riskidir. Bu yazı, doğum sonrası dönemde hangi belirtilerin normal kabul edilebileceğini, hangilerinin acil yardım gerektirdiğini ve güncel, kanıta dayalı yaklaşımın nasıl olduğunu anlaşılır şekilde ele alır. [1]

Önemli not: Bu içerik, bilgilendirme amaçlıdır. Doğumdan sonra ateş, kötü kokulu akıntı, şiddetli karın ağrısı, bilinç bulanıklığı, nefes darlığı veya yoğun kanama gibi bulgular varsa evde beklemek yerine acil sağlık değerlendirmesi gerekir. [2]

Albastı Kavramını Doğru Konumlandırmak

Albastı, Anadolu’da lohusalık döneminde aniden başlayan rahatsızlık hâllerini tanımlamak için kullanılan geleneksel bir ifadedir. Bu ifade, kişiden kişiye değişen anlatılar içerdiği için tek bir tıbbi tanıya karşılık gelmez. Bazı ailelerde albastı; uykusuzluk, ani korku, “iç sıkıntısı”, kabus, aşırı tedirginlik gibi ruhsal belirtilerle anlatılır. Bazı anlatılarda ise ateş, titreme, kötü kokulu akıntı, karın ağrısı ve bitkinlik gibi bedensel belirtiler öne çıkar.

Günümüzde sağlık hizmetlerinde öncelik, belirtilerin ardındaki gerçek nedeni doğru bulmaktır. Çünkü doğum sonrası dönemde enfeksiyonlar, kanama ve pıhtılaşma sorunları gibi durumlar zamanında ele alınmadığında hızla ağırlaşabilir. [3] Bu nedenle “albastı” şüphesi denildiğinde, önce acil riskleri dışlamak gerekir.

Lohusalık Humması Tıbbi Olarak Ne Anlama Gelir?

Tıbbi literatürde lohusalık humması, doğum sonrası dönemde görülen ateşli tabloları kapsayan bir şemsiye terim gibi düşünülebilir. En sık nedenler rahim içi enfeksiyon (postpartum endometrit), sezaryen veya dikiş yeri enfeksiyonları, idrar yolu enfeksiyonları ve meme dokusu enfeksiyonu (mastit) gibi durumlardır. [3]

Doğum sonrası enfeksiyonlar, dünya genelinde anne sağlığını etkileyen önemli sorunlar arasındadır. WHO, doğum çevresindeki enfeksiyonların önlenmesi ve tedavisine yönelik kapsamlı öneriler yayımlamıştır; temel hedef, erken tanı ve uygun tedaviyle komplikasyonları azaltmaktır. [1]

Bazı durumlarda enfeksiyon, yalnızca rahim veya yara yerinde sınırlı kalmayabilir. Enfeksiyona bağlı organ işlev bozukluğu gelişirse “maternal sepsis” tablosu ortaya çıkar. WHO, maternal sepsisi gebelik, doğum veya lohusalık döneminde enfeksiyona bağlı organ disfonksiyonu ile giden, yaşamı tehdit eden bir durum olarak tanımlar. [2]

Lohusalık Döneminde Normal Olanlar ve Alarm İşaretleri

Lohusalık, bedenin doğumdan sonraki toparlanma dönemidir. Bu süreçte rahmin küçülmesi, kanama-akıntı (loşi), terleme, yorgunluk ve duygu durum dalgalanmaları belirli ölçüde beklenebilir. [9] Ancak bazı belirtiler “normal iyileşme” sınırlarının dışına çıkar ve tıbbi değerlendirme gerektirir.

Lohusalık Döneminin Zaman Çizelgesi ve Ateş Takibi

Doğum sonrası dönem, tıbbi olarak yaklaşık 6 haftalık bir süreç olarak kabul edilir. [3] Belirtileri doğru yorumlayabilmek için bu dönemi kabaca üç parçaya ayırmak işe yarar: ilk 24 saat, ilk 7 gün ve 2-6. haftalar.

İlk 24 saatte vücut; doğum eforu, sıvı kaybı, uyku eksikliği ve ağrı nedeniyle dalgalanabilir. Bu dönemde hafif ısı artışları görülebilse de, 38°C ve üzeri ateş özellikle tekrar ediyorsa ya da eşlik eden belirtiler varsa mutlaka ciddiye alınmalıdır. [10] [11]

İlk 7 gün, rahmin hızlı toparlandığı, loşinin daha belirgin olduğu ve yara/dikiş bölgelerinin en hassas olduğu dönemdir. Enfeksiyonlar da çoğu zaman bu aralıkta belirti vermeye başlar. [3]

2-6. haftalarda kanama-akıntı genellikle azalır, hareket kabiliyeti artar. Bu dönemde yeni başlayan ateş, idrar yolu enfeksiyonu, meme enfeksiyonu veya geç gelişen yara enfeksiyonları gibi nedenlerle ilişkili olabilir. [3]

Lohusalıkta Basit Takip Çizelgesi (Ev İçin)

DönemGenel beklentiİzlenecek işaret
  İlk 24 saat. [3]  Yorgunluk, terleme, ağrı ve uyku bölünmesi sık görülür. [9]  Ateş 38°C ve üzeriyse veya nefes darlığı, bayılma varsa acil değerlendirme. [10]
  İlk 7 gün. [3]  Loşi devam eder, rahim kasılmaları giderek azalır. [9]  Kötü koku, artan karın ağrısı, yara yerinde akıntı ve ateş. [3]
  2-6. hafta. [3]  Kanama-akıntı azalır, günlük aktiviteler artar. [9]  Yeni başlayan ateş, idrar yanması, memede kızarıklık veya psikoz belirtileri. [3] [6]

Doğum Sonrası Dönemde Sık Görülen Durumlar ve Uyarı İşaretleri

Daha çok normal toparlanma bulgularıDikkat gerektiren uyarı bulguları
  Loşinin günler içinde kırmızıdan kahverengiye, sonra açık renge dönmesi. [9]  38°C ve üzeri ateş, titreme veya gribal kırgınlık hissi. [10]
  Hafif-orta düzey karın kasılmaları ve rahim toparlanma ağrısı (giderek azalır). [9]  Karnın alt kısmında giderek artan ağrı, rahim hassasiyeti, kötü kokulu akıntı. [3]
  İlk günlerde yorgunluk, uykusuzluk ve ağrıya bağlı halsizlik. [9]  Ani şuur bulanıklığı, bayılma, nefes darlığı, hızlı nabız, göğüs ağrısı. [2]
  Dikiş bölgesinde ilk günlerde hassasiyet (giderek azalır). [9]  Yara yerinde artan kızarıklık, ısı artışı, irin, kötü koku veya açılma. [3]
  “Baby blues” denilen kısa süreli ağlama, alınganlık (genellikle birkaç gün). [6]  Halüsinasyon, ağır uykusuzluk, ajitasyon, kendine veya bebeğe zarar düşünceleri. [6]

Lohusalık Humması (Albastı) Belirtileri

Lohusalık humması denildiğinde en kritik belirti ateştir. Ateşe çoğu zaman titreme, terleme, belirgin halsizlik, karın veya pelvik ağrı ve lohusalık akıntısında kötü koku gibi bulgular eşlik eder. [3]

Aşağıdaki belirtiler doğumdan sonraki ilk haftalarda görülebilir ve birlikte olduğunda enfeksiyon olasılığını artırır:

  • 38°C ve üzeri ateş veya tekrar eden ateşlenme. [10]
  • Titreme, üşüme, yoğun terleme. [10]
  • Alt karında/pelvik bölgede şiddetlenen ağrı veya rahme bastırınca hassasiyet. [3]
  • Lohusalık akıntısında belirgin kötü koku, renk/akıntı miktarında beklenmedik artış. [10]
  • Normalden fazla kanama veya pıhtılı kanama. [9]
  • Kalp çarpıntısı, nefes darlığı, baş dönmesi. [2]
  • Dikiş/sezaryen kesisi çevresinde kızarıklık, şişlik, akıntı, artan ağrı. [3]
  • Meme dokusunda kızarıklık, sıcaklık artışı, hassasiyet ve ateş. [3]

Ateşi Doğru Ölçmek ve Yanıltıcı Durumlardan Kaçınmak

Ateş takibinde en sık hata, tek ölçüme güvenip günü “normal” saymaktır. Oysa lohusalık hummasında ateş dalgalanabilir; özellikle titreme ve terleme eşlik ediyorsa gün içinde birden fazla ölçüm anlamlıdır. [3]

Ölçümü her seferinde aynı yöntemle yapmak (örneğin aynı termometre ve benzer saatlerde) kayıtların daha güvenilir olmasını sağlar. Ateşin yanında nabız ve genel hâl de önemlidir. Çok yorgunluk, belirgin çarpıntı veya nefes darlığı varsa, derece çok yüksek olmasa bile değerlendirme gerekebilir. [2]

Bazı lohusalarda memelerin sütle dolması sırasında kısa süreli kırgınlık hissi yaşanabilir; ancak bu durum genellikle yüksek ateş, belirgin kötü koku veya şiddetli karın ağrısı ile birlikte olmaz. Şüphede kalındığında güvenli yaklaşım, sağlık profesyoneliyle görüşmektir. [3]

Belirtiler Ne Zaman Tehlikelidir?

Lohusalık döneminde “ateş var ama geçer” düşüncesi riskli olabilir. Ateş, enfeksiyonun vücuttaki en önemli uyarılarından biridir. [3] Özellikle aşağıdaki durumlar varsa, aynı gün acil değerlendirme gerekir:

  • Ateşle birlikte titreme ve belirgin genel durum bozukluğu. [10]
  • Kötü kokulu akıntı ve şiddetlenen alt karın ağrısı. [3]
  • Nefes darlığı, göğüs ağrısı, morarma, bayılma. [2]
  • Hızlı nabız, ciddi halsizlik, konfüzyon veya “kendinde olmama” hâli. [2]
  • Çok yoğun kanama, kısa sürede pedin dolması veya büyük pıhtılar. [9]
  • Bacakta tek taraflı şişlik-ağrı, ani nefes darlığı (pıhtı şüphesi). [3]
  • Kendine veya bebeğe zarar verme düşüncesi, halüsinasyon, gerçeklikten kopma. [6]

Maternal sepsis, hızla ilerleyebilen bir tablodur. WHO’nun tanımı, enfeksiyona bağlı organ işlev bozukluğunun yaşamı tehdit ettiğini vurgular; bu nedenle gecikmeden sağlık kuruluşuna başvurmak hayati önem taşır. [2]

Albastı Neden Olur? En Sık Tıbbi Nedenler

Albastı anlatısının arkasında farklı nedenler bulunabilir. Klinik pratikte lohusalık döneminde ateşe yol açan başlıca nedenler şunlardır:

Doğum Sonrası Ateşin Sık Nedenleri ve İpuçları

Olası nedenDaha çok hangi belirtilerle gelir?Genel yaklaşım
  Rahim içi enfeksiyon (postpartum endometrit). [1]  Ateş, kötü kokulu loşi, rahim hassasiyeti, alt karın ağrısı. [3]  Hekim değerlendirmesi, gerekli görülürse damar yolundan antibiyotik ve izlem. [1]
  Sezaryen veya dikiş yeri enfeksiyonu. [3]  Yara yerinde kızarıklık, ısı artışı, akıntı/irin, artan ağrı, ateş. [3]  Yara bakımı, gerekirse antibiyotik, bazen drenaj veya ek girişim. [3]
  Mastit (meme dokusu enfeksiyonu). [3]  Memede kızarıklık-sıcaklık, ağrı, sertlik, ateş, kırgınlık. [3]  Uygun antibiyotik ve emzirme/sağma düzeninin planlanması. [3]
  İdrar yolu enfeksiyonu. [3]  Yanma, sık idrar, kasık ağrısı, ateş veya bel ağrısı. [3]  İdrar tahlili-kültür, uygun antibiyotik ve sıvı alımının düzenlenmesi. [3]
  Akciğer enfeksiyonları veya diğer sistemik enfeksiyonlar. [3]  Öksürük, nefes darlığı, göğüs ağrısı, ateş. [3]  Muayene ve gerekirse görüntüleme/tetkikler; hedefe yönelik tedavi. [3]

Rahim İçi Enfeksiyon (Postpartum Endometrit) Neden Önemli?

Doğum sonrası rahim içi enfeksiyon, lohusalık hummasının en klasik nedenlerinden biridir. [1] Rahim iç yüzeyi doğumdan sonra iyileşme sürecindeyken, bakterilerin yerleşmesi kolaylaşabilir. Bu nedenle ateş, alt karın ağrısı, rahimde hassasiyet ve kötü kokulu loşi birlikteyse endometrit olasılığı yükselir. [3]

Endometrit zamanında tedavi edilmezse enfeksiyon rahim çevresine yayılabilir, kan dolaşımına karışabilir ve sepsise ilerleyebilir. [2] Bu, “albastı oldu, geçer” düşüncesinin neden tehlikeli olabileceğini açıklar.

Tedavide hedef, enfeksiyonu erken kontrol altına almak ve komplikasyonları önlemektir. WHO’nun önerileri, uygun antibiyotik tedavisinin gecikmeden başlanması üzerine kuruludur. [1]

Loşi ve Kanama: Ne Normal, Ne Değil?

Loşi, rahmin doğumdan sonra kendini temizleme sürecinde görülen kanama-akıntıdır. Rengi ve miktarı günler içinde değişir. [9] NHS, doğum sonrası kanamanın ilk günlerde daha kırmızı ve yoğun olabileceğini, sonrasında giderek koyulaşıp azalmasını bekler. [9]

Aşağıdaki değişiklikler ise değerlendirme gerektirebilir:

  • Akıntının belirgin şekilde kötü kokması. [10]
  • Kanamanın aniden artması veya büyük pıhtılar gelmesi. [9]
  • Kanamayla birlikte baş dönmesi, çarpıntı, baygınlık hissi. [2]
  • Loşinin giderek açılması gerekirken tekrar parlak kırmızı ve yoğun hâle dönmesi. [9]

Loşide Renk Değişimi İçin Basit Rehber

DönemSık görülen renkUyarı işareti
  İlk günler. [9]  Parlak kırmızı, adet benzeri. [9]  Kısa sürede pedin dolması, büyük pıhtılar. [9]
  İlk hafta. [9]  Koyu kırmızı-kahverengi. [9]  Kötü koku ve ateş. [10]
  Sonraki haftalar. [9]  Pembe-açık sarı-beyaz. [9]  Tekrar yoğun kırmızı kanama veya eşlik eden karın ağrısı. [9]

Lohusalık Humması Riskini Artıran Faktörler

Her lohusa aynı riske sahip değildir. Bazı durumlar enfeksiyon olasılığını artırır. Risk artışı, kişide mutlaka enfeksiyon gelişeceği anlamına gelmez; ancak belirtiler varsa eşik daha düşük tutulmalıdır.

  • Sezaryen doğum veya doğum kanalında geniş doku travması. [4]
  • Doğumun uzun sürmesi, su kesesinin erken açılması ve doğum sırasında çok sayıda vajinal muayene. [3]
  • Doğum sonrası yoğun kanama, rahimde parça kalması veya rahmin yeterince kasılamaması. [3]
  • Gebelikte veya doğum öncesinde var olan enfeksiyonlar. [1]
  • Yetersiz hijyen koşulları, uygun olmayan ped değişimi ve el hijyenine dikkat edilmemesi. [9]
  • Bağışıklığı zayıflatan durumlar ve ağır yorgunluk. [3]

Sezaryen, doğum sonrası enfeksiyon riskini artırabildiği için birçok kılavuzda cerrahi sırasında antibiyotik profilaksisi önerilir. Sistematik derlemeler, rutin antibiyotik profilaksisinin sezaryen sonrası ateş ve endometrit gibi enfeksiyonları azalttığını gösterir. [4]

Lohusalık Humması Nasıl Teşhis Edilir?

Teşhis, çoğu zaman iyi alınmış öykü ve muayene ile başlar. Hekim; ateşin ne zaman başladığını, akıntının kokusunu ve miktarını, karın ağrısının yerini, emzirme durumunu, idrar yakınmalarını ve yara yerinin durumunu ayrıntılı sorgular. [3]

Muayenede nabız, tansiyon, solunum sayısı, bilinç durumu, rahim hassasiyeti, yara yerleri ve meme dokusu değerlendirilir. Şüpheye göre ek testler istenebilir:

  • Tam kan sayımı ve enfeksiyon göstergeleri. [3]
  • İdrar tahlili ve kültürü (idrar yolu şüphesinde). [3]
  • Kan kültürü (yüksek ateş ve sistemik bulgu varsa). [3]
  • Ultrasonografi (rahimde parça, sıvı birikimi veya apse şüphesinde). [3]

Amaç, enfeksiyonun kaynağını hızlıca bulmak ve gecikmeden uygun tedaviyi başlatmaktır. Bu yaklaşım, komplikasyon riskini azaltır. [1]

Lohusalık Humması Tedavisi

Lohusalık humması tedavisi, altta yatan nedene göre planlanır. Enfeksiyon şüphesi varsa temel yaklaşım; erken antibiyotik tedavisi, gerekirse hastane yatışı ve destekleyici bakımdır. [1]

WHO, postpartum endometrit gibi peripartum enfeksiyonlarda uygun antibiyotik tedavisinin gecikmeden başlanmasını önerir. [1] Tedavinin ayrıntıları, klinik tabloya, doğum şekline ve eşlik eden bulgulara göre sağlık profesyoneli tarafından belirlenir.

Aşağıdaki durumlarda hastanede izlem daha olasıdır:

  • Yüksek ateşle birlikte düşük tansiyon, hızlı nabız, nefes darlığı gibi sistemik bulgular. [2]
  • Ağızdan sıvı alamama, şiddetli kusma veya belirgin susuzluk. [3]
  • Şiddetli karın ağrısı, rahimde parça veya apse şüphesi. [3]
  • Sezaryen kesisi veya dikiş yerinde belirgin enfeksiyon bulguları. [3]
  • Bilinç bulanıklığı veya ağır ruhsal belirtiler. [6]

Destekleyici tedavi; sıvı-elektrolit dengesi, ateş kontrolü ve ağrı yönetimini kapsar. [3] Bazı durumlarda enfeksiyon odağının temizlenmesi (örneğin rahimde parça kalması şüphesinde) gibi ek girişimler gerekebilir; bu kararlar muayene ve tetkikler sonucunda verilir. [3]

Emzirme konusu sık sorulur. Enfeksiyonun kendisi emzirmeyi otomatik olarak yasaklamaz; ancak kullanılan ilaçların seçimi ve bebeğin izlemi açısından hekim önerisi önemlidir. [3]

Tedavide Sık Yapılan Hatalar ve Doğru Yaklaşım

Lohusalık hummasında en sık yapılan hata, belirtileri sadece “yorgunluk” veya “süt geldi” diye açıklayıp günlerce beklemektir. Oysa doğum sonrası enfeksiyonlar erken yakalandığında daha kolay kontrol altına alınır. [1] [3]

İkinci sık hata, rastgele antibiyotik başlamak veya yarım bırakmaktır. Uygunsuz antibiyotik kullanımı hem etkisiz kalabilir hem de direnç gelişimine katkı sağlar. Antibiyotik kararı ve süresi, klinik değerlendirmeye göre belirlenmelidir. [1]

Üçüncü hata, ruhsal belirtileri hafife almaktır. Postpartum psikoz nadir görülür ama acil bir durumdur; gerçeklikten kopma, halüsinasyon veya bebeğe zarar verme düşünceleri varsa evde izlem uygun değildir. [6]

Evde Bakım ve İyileşmeyi Destekleyen Net Adımlar

Tedavi sürecinde evde yapılacaklar, tıbbi tedavinin yerine geçmez; ancak iyileşmeyi destekler. Aşağıdaki adımlar, çoğu lohusa için güvenli ve pratik bir çerçeve sunar:

  1. Ateşinizi gün içinde en az 2 kez ölçün ve not alın. 38°C ve üzeri ölçüm varsa sağlık kuruluşuyla aynı gün iletişime geçin. [10]
  2. Bol sıvı alın; idrar renginiz koyulaşıyorsa sıvı yetersiz olabilir. [9]
  3. Pedinizi sık değiştirin, her değişimde el hijyenini sağlayın ve genital bölgeyi önden arkaya doğru temizleyin. [9]
  4. Dikiş veya kesi yerini her gün gözle kontrol edin: artan kızarıklık, şişlik, akıntı veya kötü koku varsa beklemeyin. [3]
  5. Dinlenmeyi planlayın: kısa uyku molaları ve gün içi dinlenme, toparlanmayı destekler. [9]
  6. Beslenmede düzen kurun: her gün yeterli protein, sebze-meyve ve demirden zengin gıdaları tercih edin. [9]
  7. Ruhsal olarak zorlanıyorsanız bunu saklamayın; yoğun kaygı, çökkünlük veya gerçeklikten kopma varsa acil destek isteyin. [6]

Evde uygulanan “geleneksel yöntemler” ateşi düşürmek veya enfeksiyonu tedavi etmek için yeterli değildir. Ateş ve kötü koku gibi bulgular varsa, asıl hedef gecikmeden tıbbi değerlendirme olmalıdır. [1]

Sağlık Kuruluşuna Giderken Hazırlık: Net Bir Kontrol Listesi

Acil başvuruda zaman kaybını azaltmak için kısa bir hazırlık listesi işinize yarar. Özellikle yalnızsanız, bir yakınınızdan destek istemek güvenliği artırır.

  • Son 24 saatteki ateş ölçümleriniz ve saatleri.
  • Doğum şekli (vajinal/sezaryen), doğum tarihi ve varsa doğumla ilgili notlar.
  • Kullandığınız ilaçların listesi ve varsa alerji bilgisi.
  • Kanama miktarıyla ilgili gözleminiz (kaç ped, pıhtı var mı).
  • Akıntının kokusu, rengi ve karın ağrısının yeri/şiddeti.
  • Meme, dikiş/kesi yeri veya idrarla ilgili ek şikâyetler.

Bu bilgileri net vermek, hem doğru tanıya hem de uygun tedaviye daha hızlı ulaşmanıza yardımcı olur. [3]

Korunma: Lohusalık Humması Riskini Azaltmak

Lohusalık hummasını tamamen sıfırlamak her zaman mümkün olmasa da risk belirgin biçimde azaltılabilir. Korunma yaklaşımı, hijyen, doğum sonrası bakım ve düzenli kontroller üzerine kuruludur.

  • El hijyenini alışkanlık hâline getirin; özellikle ped değişimi ve tuvalet sonrası elleri yıkayın. [9]
  • Genital bölge temizliğinde nazik olun; tahriş edici uygulamalardan kaçının. [9]
  • Sezaryen/kesi yerini kuru ve temiz tutun; yara bakımını sağlık profesyonelinin önerdiği şekilde yapın. [3]
  • Doğum sonrası kontrol randevularını aksatmayın; şikâyet olmasa bile kontroller erken sorunları yakalayabilir. [9]
  • Sezaryen durumunda, cerrahi sırasında antibiyotik profilaksisinin enfeksiyonları azalttığı gösterilmiştir; bu uygulama klinik karara göre planlanır. [4]
  • Uykusuzluk ve aşırı yorgunluk bağışıklık yanıtını zayıflatabilir; destek istemek toparlanmanın parçasıdır. [3]

Korunmada amaç, “her şeyi kontrol etmek” değil, erken uyarıları tanımak ve riskli belirtilerde hızlı davranmaktır. [2]

Aile ve Yakınlar İçin Pratik Destek Rehberi

Lohusalık humması ve doğum sonrası ruhsal sorunlarda aile desteği, hem erken fark etmeyi hem de güvenli şekilde yardım almayı kolaylaştırır. Yakınların yapabileceği en pratik şey, lohusayı “yalnız bırakmamak” değil; onu suçlamadan gözlemek ve kırmızı bayraklarda hızlı davranmaktır.

  • Lohusanın ateş, titreme, nefes darlığı gibi bedensel belirtilerini ciddiye alın.
  • Kötü kokulu akıntı veya yoğun kanama gibi bulguları “normaldir” diye geçiştirmeyin. [10]
  • Lohusada gerçeklikten kopma, ağır uykusuzluk veya kendine-bebeğe zarar düşüncesi fark ederseniz acil yardım çağırın. [6]
  • Ev işlerini paylaşın; lohusaya dinlenme fırsatı yaratın.
  • Beslenme ve sıvı alımını kolaylaştırın; su ve öğün hazırlığına destek olun.

Bu destek, tıbbi tedavinin yerine geçmez; ancak tedaviye erişimi ve iyileşmeyi kolaylaştırır. [7]

Albastı ile Karıştırılan Ruhsal Durumlar

Doğum sonrası dönemde ruhsal belirtiler iki nedenle önemlidir: Birincisi, enfeksiyon ve sepsis gibi ağır tablolar bazen şuur bulanıklığı ve huzursuzlukla başlayabilir. [2] İkincisi, lohusalıkta görülebilen ruhsal bozuklukların bir kısmı acil müdahale gerektirir. [6]

Sık görülen üç tabloyu ayırmak, doğru zamanda doğru yardımı almak açısından faydalıdır:

Doğum Sonrası Ruhsal Durumlar: Kısa Karşılaştırma

DurumDaha çok nasıl seyreder?Ne yapılmalı?
  Kısa süreli duygu dalgalanması (“baby blues”). [6]  Ağlama, alınganlık, duygusal hassasiyet; genellikle birkaç gün içinde hafifler. [6]  Destek, dinlenme, yakın çevreyle iletişim; uzarsa değerlendirme. [6]
  Perinatal/postpartum depresyon. [7]  İlgi kaybı, çökkünlük, suçluluk, yoğun kaygı; haftalarca sürebilir. [7]  Sağlık profesyoneline başvuru; psikolojik destek ve uygun tedavi planı. [7]
  Postpartum psikoz. [6]  Gerçeklikten kopma, halüsinasyon, sanrı, ağır uykusuzluk, ajitasyon; nadir ama acildir. [6]  Acil tıbbi yardım ve güvenliğin sağlanması; gecikmeden hastane değerlendirmesi. [6]

NHS, postpartum psikozun tıbbi acil olduğunu ve genellikle doğumdan kısa süre sonra başlayabildiğini vurgular. [6] NIMH ve CDC gibi kurumlar da perinatal depresyon belirtilerinin ihmal edilmemesini, uygun tarama ve tedaviye erişimin önemini belirtir. [7] [8]

Sıkça Sorulan Sorular

Albastı gerçekten bir hastalık mı?

Albastı, kültürel bir tanımlamadır; tek bir hastalık adı değildir. Belirtiler varsa tıbbi nedenler mutlaka değerlendirilmelidir. [3]

Doğumdan sonra ateş kaç olursa tehlikelidir?

Genel pratikte 38°C ve üzeri ateş, özellikle titreme veya kötü kokulu akıntı eşlik ediyorsa aynı gün değerlendirilmelidir. [10]

Kötü kokulu lohusalık akıntısı neyi düşündürür?

Kötü koku, rahim içi enfeksiyon gibi durumlarda görülebilir. Ateş veya karın ağrısıyla birlikteyse gecikmeden muayene gerekir. [3]

Sezaryen sonrası yara yerim kızardı, ne yapmalıyım?

Artan kızarıklık, şişlik, akıntı/irin veya kötü koku enfeksiyon belirtisi olabilir. Aynı gün sağlık kuruluşuna başvurun. [3]

Mastit olursam emzirmeyi bırakmalı mıyım?

Mastitte emzirme düzeni ve tedavi planı hekim tarafından belirlenir. Enfeksiyonun yönetimi ve ilaç seçimi için profesyonel görüş alın. [3]

Lohusalık humması bebeğe bulaşır mı?

Bulaşıcılık, nedene göre değişir. Enfeksiyonun tipi ve temas önlemleri için hekim yönlendirmesi esastır. [3]

Antibiyotik kullanmak şart mı?

Enfeksiyon şüphesi olduğunda antibiyotik kararı hekim tarafından verilir. WHO, postpartum endometrit gibi durumlarda uygun antibiyotik tedavisini önerir. [1]

Evde ateşi düşürmeye çalışmak yeterli olur mu?

Ateş, altta yatan enfeksiyonun işareti olabilir. Sadece ateşi düşürmek asıl nedeni çözmez; uyarı bulguları varsa tıbbi değerlendirme gerekir. [1]

Ruhsal olarak çok kötü hissediyorum, bu da albastı mı?

Yoğun kaygı, çökkünlük veya gerçeklikten kopma doğum sonrası ruhsal bozuklukları düşündürebilir. Postpartum psikoz acildir ve beklenmemelidir. [6]

Ne zaman acile gitmeliyim?

Nefes darlığı, bayılma, şuur bulanıklığı, çok yoğun kanama, yüksek ateşle belirgin genel durum bozukluğu gibi durumlarda acil yardım gerekir. [2]

Kaynaklar

Yasal Uyarı ve Sorumluluk Reddi: Bu blogda yer alan tüm içerikler yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır ve yayınlandığı tarihteki mevcut bilimsel verilere dayanarak hazırlanmıştır. Söz konusu bilgiler, profesyonel tıbbi tavsiye, teşhis veya tedavi yerine geçmez. Sağlığınızla ilgili herhangi bir soru, endişe veya ihtiyaç durumunda, lütfen bir doktora ya da yetkin bir sağlık kuruluşuna başvurunuz. Bu blogda sunulan bilgilerin kullanımı tamamen okuyucunun sorumluluğundadır. Blog sahibi, yazarlar veya bağlı kuruluşlar, bu içeriklerin doğruluğu, güncelliği veya eksiksizliği konusunda herhangi bir garanti vermez ve bu bilgilerin kullanımından kaynaklanabilecek doğrudan veya dolaylı herhangi bir zarar veya kayıptan sorumlu tutulamaz. Sağlık durumunuza ilişkin kararlar almadan önce, mutlaka bir sağlık uzmanına danışmanız gerektiğini unutmayınız. Bu blog, tıbbi bir hizmet sunmamakta olup yalnızca bilgilendirme amacı taşımaktadır.

author-avatar

Hakkında Ethic Water

Ethic Water, su arıtma teknolojileri alanında yıllara dayanan tecrübesiyle hizmet veren güvenilir ve uzman bir firmadır. Temiz ve sağlıklı suya erişimi herkes için mümkün kılma misyonuyla yola çıkan Ethic Water; su arıtma cihazları, içme suyu kalitesi ve suyun insan sağlığı üzerindeki etkileri hakkında güncel ve bilimsel içerikler üretmektedir. Yayınladığı blog yazılarında, hakemli akademik dergilerde yayımlanmış bilimsel çalışmalardan alıntılar ve güncel literatür taramaları kullanarak bilgi sunmaya özen gösterir. Profesyonel teknik kadrosu ve etik hizmet anlayışıyla müşterilerine sürdürülebilir çözümler sunan Ethic Water, suyun yaşam için taşıdığı önemi anlatan bilgilendirici blog yazılarıyla da fark yaratmayı hedeflemektedir.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir